|
Όρνιθες -06
Αφορμή για την παράσταση των Ορνίθων στάθηκε η εξαιρετική μουσική του Μάνου Χατζιδάκι. Ένα μουσικό έργο ολοκληρωμένο, που θεωρείται από τα σημαντικότερα του εικοστού αιώνα στο χώρο της ελληνικής σκηνικής μουσικής.
Όρνιθες -06. Καλοκαίρι 2006.
Μια διασκευή, μια σύγχρονη ποιητική σκηνική μεταφορά της κωμωδίας, το λυρικότερο από τα σωζόμενα έργα του Αριστοφάνη.
Μια κραυγή αγωνίας…
Θέμα της, το ταξίδι, μια συνειδητή μετανάστευση, ένα αναγκαίο ταξίδι, σ’ έναν άλλο κόσμο, που υπερβαίνει την πραγματικότητα.
Ένα ταξίδι στον κόσμο της ουτοπίας και του ονείρου. Σε κάθε περίπτωση σ’ έναν κόσμο υπέρβασης.
«Φεύγω μονάχα για να φύγω»…
Φεύγω. Αναχωρώ. Αναζητώ. Μετατοπίζομαι.
Έννοιες που ο καθένας αναζητά καθημερινά. Σπανίως επιχειρεί.
Ο κόσμος των Ορνίθων είναι πιθανά ο κόσμος της προέλευσής μας, ή και ο κόσμος της επιστροφής. Ο κόσμος του ονείρου ή του «εκείνου» της ψυχιατρικής επιστήμης.
Εδώ τα πάντα βιώνονται διαφορετικά. Τα πλάσματα της ονειρικής-ουτοπικής Νεφελοκοκκυγίας, μέσα από τις προτάσεις του Πεισθέταιρου, αναζητούν κυρίως μια νέα εποχή, μια νέα τάξη πραγμάτων.
Μια άλλη διάσταση του χρόνου σ’ έναν καλύτερο κόσμο.
Κι εδώ το πολιτικό στοιχείο προβάλλει επαναπροσδιορίζοντας τις έννοιες «χρόνος», «κόσμος», «κοινωνία».
Το κείμενο, όπως και κάθε κλασικό κείμενο, είναι μονάχα αφορμή για ένα σκηνικό ταξίδι. Οφείλει όμως να είναι και χώρος για ένα σχόλιο στην εποχή σου.
Η παράσταση ακολουθεί μια πορεία από το σκοτάδι στο φως, από τη σιωπή στον ήχο και το λόγο, στη μουσική και το τραγούδι.
Από την ακινησία στην κίνηση των πραγμάτων.
Ένα γκρίζο, αδιευκρίνιστο τοπίο, που κάθε στιγμή αποκτά περισσότερη ζωή, περισσότερο χρώμα.
Η ουτοπική Νεφελοκοκκυγία είναι συγγενική με την περιοχή του ασυνείδητου. Η διαδρομή από το πραγματικό στο ονειρικό και από το φανταστικό στο ουτοπικό γεννά τη διαδρομή της παράστασης.
«Από τα πουλιά συγγενεύουμε με τ’ όνειρο κι από το όνειρο με τη ζωή» έγραψε κάποιος.
Εδώ τα πουλιά έρχονται από ένα ξύπνημα αιώνων, παραξενεμένα (είμαστε εμείς;), επιφυλακτικά μέχρι να δοθούν στην πρόταση του Πεισθέταιρου. Και χτίζουν μιαν άλλη πόλη. Ιδανική.
Το κάστρο της ουτοπικής πολιτείας θα ζήλευαν τα τείχη της ξακουσμένης Βαβυλώνας.
Τα πουλιά κυβερνούν, τα πουλιά εξηγούν, τα πουλιά υμνούν τη ζωή και τον κόσμο.
Ύστερα τα παράσιτα. Όλοι ζητούν κάτι από τη νέα εποχή. Κανείς δεν θέλει να δώσει. Μόνο να πάρει. Φτερά, ιδέες, αίσθηση.
Και για προσωπική του χρήση.
Και η κοινωνία που ονειρεύεται αντιστέκεται, επιχειρώντας ν’ αναφλέξει μια περιοχή του χρόνου των ανθρώπων…
Ο Μάνος Χατζιδάκις αποκαλύπτεται μέσα από τη μουσική του, για άλλη μια φορά, ερωτικός, τρυφερός, μελαγχολικός.
Στο βάθος αισιόδοξος. Βαθύτατα ποιητικός.
Παίζει τους ήχους της σιωπής και των χρωμάτων. Η ουτοπία του είναι η ποίηση της φυγής μας.
Ο Μάνος Χατζιδάκις είναι από τους ελάχιστους Έλληνες που, χωρίς να βίωσε, μοιάζει να εμπεριέχει μια περίοδο Αναγέννησης.
Στην παράστασή μας περιλαμβάνονται, για πρώτη φορά, όλες οι μουσικές που, σε διαφορετικές περιόδους, έγραψε ο Μάνος Χατζιδάκις για τους Όρνιθες του Αριστοφάνη. Πρόκειται δηλαδή για την καντάτα του Μάνου Χατζιδάκι που ηχογραφήθηκε για τις ανάγκες της παράστασης από την Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα της ΕΡΤ, υπό τη διεύθυνση του μαέστρου Λουκά Καρυτινού.
Στο κείμενο έχουν γίνει αρκετές αντιμεταθέσεις μουσικής και λόγου με στόχο να δημιουργηθεί ένα άλλο σύνολο και μια άλλη εκδοχή σκηνικής ανάγνωσης. Το ύφος του κειμένου υπαγορεύεται κυρίως από τις ανάγκες και το ύφος της μουσικής.
Τέλος, συνειδητά προσπαθήσαμε ν’ αποφύγουμε κάθε σημειολογική αναφορά στο έργο.
Γνωρίζοντας πως η παράστασή μας θεωρείται ενδεχομένως παράτολμη ή και παράλογη, λόγω της μοιραίας σύγκρισής της με την ιστορική παράσταση των Ορνίθων του Καρόλου Κουν, προχωρήσαμε στην υλοποίησή της.
Γιατί τα κλασικά έργα (κείμενα και μουσικές) επιδέχονται πολλαπλές αναγνώσεις.
Άλλωστε με νέες αναγνώσεις κλασικών έργων προσπαθεί να υπάρξει το παγκόσμιο σύγχρονο θέατρο, αφού είναι γεγονός πως σπάνια συναντάμε ή ανακαλύπτουμε σημαντικά σύγχρονα έργα. Και, σε μια εποχή βαθύτατης κρίσης της σύγχρονης παγκόσμιας καλλιτεχνικής έκφρασης, ποιος μπορεί ν’ αμφισβητήσει το δικαίωμα στην ουτοπία, το δικαίωμα να «ξαναδιαβάσεις» ένα κλασικό έργο, ανιχνεύοντας τις ανάγκες της εποχής μας.
Σταθερή και συνειδητή παραμένει η επιλογή νέων ηθοποιών, πιστεύοντας πως καθένας πρέπει να δοκιμάζεται νωρίς, σε μια εποχή που ελάχιστες ευκαιρίες δίνονται σε νέους.
Άλλωστε το θέατρο σήμερα, περισσότερο ίσως από κάθε εποχή, παραμένει μια πολύ προσωπική επιλογή κάθε ανθρώπου, και ο χώρος της σκηνής παραμένει ένα έσχατο βήμα ελεύθερης έκφρασης και κριτικού λόγου.
Η παράστασή μας αφιερώνεται με σεβασμό σε όλους τους συντελεστές των Ορνίθων του Θεάτρου Τέχνης και τον Κάρολο Κουν.
Ιούνιος 2006
Θ. Σ. Μουμουλίδης
|
)
)
)
)
)
)
)
